މެދުއިރުމަތީގެ ޖިއޯޕޮލިޓިކަލް ޗާޓު މިހާރު އެދަނީ އިންސާފުން އެއްކިބާވެފައިވާ ޙާލަތެއްގައި ބަދަލުވަމުންނެވެ. މި ހަނގުރާމައިގެ އަސްލަކީ، ޣައްޒާ އާއި ލުބުނާނުގައި ކުދިކުދި ކުރިމަތިލުންތަކެއްގެ ގޮތުގައި ފެށުނު ދެބަސްވުން ތަކެކެވެ. މި ހަނގުރާމަ، މިއަދު މިވަނީ ގިނަ ކުރިމަތިލުންތަކަކުން ފެށިފައިވާ ބޮޑު ހަނގުރާމައަކަށް ބަދަލުވެފައެވެ. މިއީ އީރާނާއި އެ ގައުމާ ގުޅިފައިވާ ސަރަހައްދީ ބާރުތަކާ ދެކޮޅަށް އެމެރިކާ އާއި އިސްރާއީލުން ސީދާ އަސްކަރީ ގޮތުން ބައިވެރިވެގެން ހިންގާ ބޮޑު ޖަރީމާއެކެވެ. ދުނިޔޭގެ ވިސްނުމަށް އަންނަމުންދާ ބޮޑު ބަދަލުގައި، މިހާރު މި ހަނގުރާމައަކީ ހަމައެކަނި އަމިއްލަ ދިފާއުގައި ކުރާ ކަމެއްނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، ދުނިޔޭގެ ގިނަ ގައުމުތަކުން ދެކެނީ، މިއީ އެމެރިކާ އާއި އިސްރާއީލް ގުޅިގެން މުޅި ދުނިޔޭގެ އިގްތިސާދީ ހަމަޖެހުމަށް ދެމުންދާ ބޮޑު ގެއްލުމެއްގެ ގޮތުގައެވެ.
މެދުއިރުމަތީގެ ހަނގުރާމައިގެ ހާލަތު މިހާރުވެސް އޮތީ، ވަރަށް ނާޒުކު ފައްތަރެއްގައެވެ. ކޮންމެ ވަގުތަކުވެސް އިތުރަށް ގޯސްވެދާނެ ފަދަ ހާލަތެއްގައެވެ. ހަނގުރާމައިގެ މައިގަނޑު މައިދާންތައް މިހާރު ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ފުޅާވެފައެވެ.
އީރާނުގެ ލީޑަޝިޕާ ދެކޮޅަށް އެމެރިކާ އާއި އިސްރާއީލުން އިސްވެ ދިން ވަރުގަދަ ވައިގެ ހަމަލާތަކަށްފަހު، މި ހަނގުރާމަ މިހާރު ވަނީ ސީދާ ކުރިމަތިލުމަކަށް ބަދަލުވެފައެވެ.
ރައްދު ހަމަލާގެ ގޮތުގައި، އީރާނާއި އެ ގައުމަށް ތާއީދުކުރާ ބާރުތަކުން ވަނީ ދުނިޔޭގެ ވިޔަފާރި ދަތުރުފަތުރުކުރާ މުހިންމު ކަނޑުގެ ސަރަހައްދުތައް ބަންދުކޮށްފައެވެ. ހޮރްމޫޒް ކަނޑުއޮޅި ތަކުރާރުކޮށް ބަންދުކުރުމުގެ ސަބަބުން، ދުނިޔޭގެ ތެލުގެ ބާޒާރަށް ވަނީ ހީނުކުރާފަދަ ބޮޑު ލޮޅުމެއް އަރާފައެވެ. އެކަމުގެ ނޭދެވޭ އަސަރު ޔޫރަޕް، އޭޝިއާ އަދި ތަރައްގީވަމުން އަންނަ ގައުމުތަކަށް ދަނީ ކުރަމުންނެވެ.
އެކި ގައުމުތަކުން މެދުވެރިއެއްގެ ދައުރު އަދާކޮށްގެން ހަމަލާބަދަލުކުރުން ހުއްޓާލުމަށް ތަކުރާޜުކޮށް ކުރި މަސައްކަތްތައް ވަނީ ނާކާމިޔާބުވެފައެވެ. އެމެރިކާގެ ބާރުއެޅުމާއެކު ވުޖޫދަށް އައި ވަގުތީ އެއްބަސްވުންތައް ދެމިގެން ނުގޮސް، ލުބުނާން، ސޫރިޔާ އަދި އިރާގުގައި އަނެއްކާވެސް ދަނީ މިސައިލްގެ ހަމަލާތައް ބަދަލުކުރެވެމުންނެވެ.
ވޭތުވެދިޔަ އެތައް އަހަރެއް ވަންދެން އެމެރިކާގެ ޚާރިޖީ ސިޔާސަތު ބިނާވެފައި އޮތީ އެމެރިކާގެ ނުފޫޒަކީ މެދުއިރުމަތީގެ ހަމަޖެހުމަށް އޮތް ބާރެއްގެ ގޮތުގައެވެ. ނަމަވެސް މިއަދު ދުނިޔޭގެ ވިސްނުން ހުރީ މިއާ މުޅިން ދެކޮޅަށެވެ. މި ހަނގުރާމަ ބެލެވެނީ އިސްރާއީލުގެ ހަރުކަށި އަސްކަރީ ސްޓްރެޓެޖީއާއި އެމެރިކާއިން އެއްވެސް ޝަރުތަކާ ނުލައި ދެމުންދާ ސަލާމަތީ އެހީތެރިކަމުގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުގައެވެ.
މެދުއިރުމަތިން ދުރުވުމަށް އެމެރިކާއިން ގެންގުޅުނު ސިޔާސަތު މިހާރު ވަނީ މުޅިން ފެއިލްވެފައެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި އެމެރިކާ ވެފައިވަނީ ހަނގުރާމައިގެ ސީދާ ބައިވެރިއަކަށެވެ. ދުނިޔޭގެ ދެކުނުގެ ގައުމުތަކާއި ހުޅަނގުގެ ބައެއް ބައިވެރިންވެސް މިހާރު ދެކޭގޮތުގައި، އެމެރިކާ މީހުންނަކީ ސުލްހަ ގާއިމުކުރަން އުޅޭ ބައެއް ނޫނެވެ. އެއީ އިސްރާއީލުގެ ސަރަހައްދީ ހަނގުރާމަތަކަށް މަގުފަހިކޮށްދޭ މައިގަނޑު ބާރެވެ.
މީގެ އިތުރުން، ސުޢޫދީ އަރަބިއްޔާ އާއި ޔޫއޭއީ ފަދަ ގަލްފްގެ ގައުމުތަކަށް ވެސް، މި ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން ބޮޑެތި ގޮންޖެހުންތައް ކުރިމަތިވަމުން އެބަ ދެއެވެ. މި ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން އެ ގައުމުތަކުގެ އިގްތިސާދީ ރޭވުންތަކަށް ، މިސާލަކަށް ސުޢޫދީ ޢަރަބިއްޔާގެ ވިޜަން 2030 ފަދަ މުހިންމު މަޝްރޫޢުތަކަށް ބޮޑެތި ހުރަސްތަކެއް ކުރިމަތިވެ، އެމެރިކާއާއެކު އޮންނަ ގުޅުމާމެދު ސުވާލު އުފެދޭ ހިސާބަށް ކަންކަން ވަނީ ގޮސްފައެވެ.
މި ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން ލިބެމުންދާ އިންސާނީ އަދި އިގްތިސާދީ ގެއްލުންތަކުގެ ސަބަބުން، އެމެރިކާ އާއި އިސްރާއީލަށް އޮތް ބައިނަލްއަގުވާމީ ތާއީދު ވަނީ ތާރީޚީ މިންވަރަކަށް ދަށަށް ގޮސްފައެވެ. ދުނިޔޭގެ އެކި ކޮޅުތަކުގައި ކުރެވުނު ސާވޭތަކުން ދައްކާގޮތުގައި ބޮޑެތި އާބާދީތަކުން ދަނީ މި ހަނގުރާމައާ ދެކޮޅަށް އަޑުއުފުލަމުންނެވެ.
ބައިނަލްއަގުވާމީ ގޮތުން ނުރުހުން ފާޅުކުރުން (ފަހުގެ މައުލޫމާތު)
| ސަރަހައްދު / ގައުމު | އިސްރާއީލާ މެދު ނުރުހުންތެރިކަން | މައިގަނޑު ސަބަބު |
| ދުނިޔޭގެ އެވްރެޖް (36 ގައުމު) | 67% | އާންމު ރައްޔިތުން މަރުވުމާއި ބައިނަލްއަގުވާމީ ގާނޫނުތަކަށް ބޯނުލެނބުން. |
| މެދުއިރުމަތި (މިސާލަކަށް: ތުރުކީ) | 85% – 97% | ސަރަހައްދީ ސަލާމަތަށް އޮތް ނުރައްކަލާއި އިންސާނީ ކާރިސާ. |
| އޭޝިއާ-ޕެސިފިކް (މިސާލަކަށް: ޕާކިސްތާން، ޖަޕާން) | 79% – 95% | އިގްތިސާދީ ހީނަރުކަމާއި ހަކަތައިގެ އަގުބޮޑުވުން، އަދި ހުޅަނގުގެ ނުފޫޒާ ދެކޮޅުވުން. |
| ހުޅަނގު ޔޫރަޕް (މިސާލަކަށް: އިނގިރޭސިވިލާތް، ސްޕެއިން) | 68% – 78% | އެމެރިކާގެ އެއްފަރާތް ފެންނަ ސިޔާސަތާ ދެކޮޅުވުމާއި އާންމުންގެ މުޒާހަރާތައް. |
| އުތުރު އެމެރިކާ (އެމެރިކާ) | 60% | ހަނގުރާމައަށް ހިނގާ ބޮޑު ޚަރަދު (113 ބިލިއަނަށްވުރެ ގިނަ ޑޮލަރު) އާންމުން ބަލައިނުގަތުން. |
މި ހިސާބުތަކުގެ އިތުރުން، އދ. ގެ ސެކްރެޓަރީ ޖެނެރަލް އާއި ބައިނަލްއަގުވާމީ އެކިއެކި ޖަމްއިއްޔާތަކުން ދަނީ އެމެރިކާ އާއި އިސްރާއީލުގެ ހަމަލާތައް ހަރުކަށި އިބާރާތުން ކުށްވެރިކުރަމުންނެވެ. ޔޫރަޕާއި ދުނިޔޭގެ ދެކުނުގެ ގައުމުތަކުގައި މިހާރު މި ހަނގުރާމަ ބެލެވެނީ ހަމައެކަނި ޓެރަރިޒަމާ ދެކޮޅު ހަނގުރާމައެއްގެ ގޮތުގައެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި އެއީ ބާރުގަދަ ގައުމުތަކުން ކުދި ގައުމުތަކަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމަށް ކުރާ ކަމެއްގެ ގޮތުގައެވެ.
މެދުއިރުމަތީގެ ހަނގުރާމައިގެ މިހާރުގެ ހާލަތުން އެނގެނީ ހަމައެކަނި އަސްކަރީ ބާރަކުން ކަންކަން ހައްލު ނުކުރެވޭނެ ކަމެވެ. ޒަމާނީ ހަތިޔާރާއި ޓެކްނޮލޮޖީގެ އެހީގައި ދެކޮޅުވެރި ލީޑަރުން ނައްތާލުމުގެ ގާބިލުކަން އެމެރިކާ އާއި އިސްރާއީލަށް ލިބިފައިވީ ނަމަވެސް، ދާއިމީ ސަލާމަތެއް ހޯދައެއް ނުގަނެވުނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި އެމެރިކާ ވަނީ ނިމުމެއް ނެތް ޚަރަދު ބޮޑު ހަނގުރާމައެއްގެ ތެރޭގައި ތާށިވެފައެވެ. އަދި ބައިނަލްއަގުވާމީ މައިދާނުގައި އިސްރާއީލު ވަނީ ކުރިއާ ޚިލާފަށް އެކަހެރިވެފައެވެ.
އެމެރިކާގެ ބާރުގެ ދަށުންނާއި އިސްރާއީލުގެ އަސްކަރީ ސިޔާސަތުގެ ދަށުން މި ހަނގުރާމަ ކުރިއަށްދާހާ ހިނދަކު، ދުނިޔޭގެ ނުރުހުން އެމެރިކާއާއި ހުޅަނގުގެ ގައުމުތަކަށް އަދި އިސްރާއީލުގެ މައްޗަށް އިތުރުވާނެއެވެ. މެދުއިރުމަތީގައި ހިނގަމުންދަނީ ހަމައެކަނި ސަރަހައްދީ ހަނގުރާމައެއް ކަމަކަށް ދުނިޔޭގެ ރައްޔިތުންނެއް މިއަދަކު ނުދެކެއެވެ. މި ހަނގުރާމައިން ދުނިޔެއަށް ހާމަވަމުންދަނީ، ހުޅަނގުގެ ޖިއޯޕޮލިޓިކަލް ބާރުވެރިކަން ޚާއްސަކޮށް އެމެރިކާގެ ބާރު ދުނިޔެއިން ކެނޑިގެންދާ މަންޒަރެވެ. ހަމައެއާއެކީ ، މެދުއިރުމަތީގެ މިފަދަ ސަރަޙައްދީ ބޮޑެތި ހަމަނުޖެހުންތަކާ ދުރުގައި އަބަދުވެސް ތިބޭ ރަޝިއާއާއި ޗައިނާ އަދި އިންޑިއާފަދަ އާބާދީ ބޮޑެތި ގައުމުތަކުގެ އަގު، ދުނިޔޭގެ ކުރިމަތީ އުފުލިގެންތާ ތަނެވެ. އަދި މި ޤައުމުތަކުގެ އިގްތިޞާދުވެސް ކުރިއަރައިގޮސް ، އެމެރިކާގެ އިގްތިޞާދަށް ނުރައްކަލަކަށް ވާ މަންޒަރެވެ. ދުނިޔޭގެ ބާޒާރުގައި އެމެރިކާ ޑޮލަރުން މުދާގަތުމުގެ ވިސްނުން ދޫކޮށް އެމެރިކާ ޑޮލަރު ބާކީވަމުންދާ މަންޒަރަކީވެސް ، ދުނިޔޭގެ މާލީ ނާރެހުން ފެންނަން ފަށާފައިވާ މަންޒަރެކެވެ.
